Rəsulullah səllallahu aleyhi və səlləm nə çox hündürboy, nə də bəstəboy –
ortaboylu, enlikürək, başı və ağzı iri, yanaqları nə şiş, nə
də batıq – üzündə bir qədər girdəlik olan bir adam idi.
Onun üzü bədr gecəsindəki ay kimi parlayırdı.
Qara gözlü, uzun kiprikli, qabaq dişləri gözəl, əlləri
və ayaqları sərt, əzaları orta ölçülü, özü də cüssəli, gözəl
vücudu olan bir adam idi. Gözləri xilqətcə sürməli idi.
Lakin buna rəğmən yatmazdan əvvəl gözlərinə tək sayda
ismid çəkərdi. Gözlərinin ağlığında qırmızılıq var idi.
Saçları nə tamamilə qıvrım, nə də dümdüz – azacıq
dalğavarı idi. Onun saçları bəzən qulaqlarının yarısına,
bəzən qulağının mərcəyinə, bəzən mərcəyindən aşağı,
bəzən çiyninə yaxın, bəzən də çiyinlərinə çatırdı. Saçla-
rını tağ ayırar və səbəbsiz olaraq onları qırxmazdı. Dara-
dıqda sağ tərəfdən başlayar və saçlarını tağ ayırardı.
Saçlarını daramaq xüsusunda nə həddi aşar, nə də buna
səhlənkar yanaşardı, yəni nə dəqiqəbaşı saçını düzəldər,
nə də onları baxımsız qoyar, əksinə, vaxtaşırı onları
darayıb gözəl şəklə salardı. Üstəlik, onları həmişə təmiz
saxlayar və vaxtdan-vaxta başına yağ sürtərdi. Saqqalını
da habelə. Onun saqqalı sıx idi. Saç-saqqalında iyirmiyə yaxın
ağ tük saymaq olardı. Bu tüklərin bir neçəsi onun
hər iki gicgahında, bir neçəsi alt dodaq şırımında, bir
neçəsi də tağında idi.
Libasını çıxaranda bədəni nur saçırdı – sanki dəri-
sinə gümüş örtük çəkilmişdir. Peyğəmbərlik möhürü
onun kürəkləri arasında idi. Məfsəlləri böyük, bazuları
uzun, əl pəncəsi də iri idi. Dabanları çox ətli deyildi. Qarnı sinəsi ilə bərabər idi. Sinəsinin tükü uzunsov
idi. Sinəsində və qarnında bü tüklərdən başqa tük yox idi.
Yeridikdə ləngərlənirdi, vüqarla və iri addımlarla
yeriyərdi – sanki hündür bir yerdən enirmiş kimi. Dön-
düyü zaman tam vücudu ilə dönərdi. Adətən başı aşağı
olar və çox vaxt nəzərlərini göyə deyil, yerə yönəldərdi.
Baxışları çox vaxt ötəri olardı.
Qarşısına çıxan hər kəsə salam verərdi. Başqaları kimi
danışanda tələm-tələsik və qatma-qarışıq danışmaz,
əksinə, həm aydın, həm də o qədər aramla danışardı ki,
hətta yanında oturanlar onun dediklərini yadda saxla-
yardılar. Bir söz söylədiyi zaman söylədiyi başa düşül-
sün deyə, sözü üç dəfə təkrar edərdi. Çox vaxt susar və
ancaq lazım gəldikdə danışardı.
Nitqini Uca Allahın adı ilə başlayar və Onun adı ilə
bitirərdi. Yığcam kəlmələrlə danışar və dediyi sözləri
aydın tələffüz edərdi. Bu sözlər nə uzun və yorucu, nə
də ki, qısa və faydasız olardı. Özü də nə kobudluq edər,
nə də bir kimsənin mənliyinə toxunardı. Allahın verdiyi
nemət az olduğu təqdirdə belə, onu dəyərləndirər və
onu əsla məzəmmət etməzdi. Yeməyi nə pisləyər, nə də
tərifləyərdi.
O nə söyüşcül, nə kobud, nə də bazarda qışqır-bağır
salan bir adam deyildi. Pisliyi pisliklə dəf etməz, əksinə,
əfv edər və bağışlayardı.
O, hücrəsinə çəkilmiş bakirə qızdan daha həyalı idi.
Onun nə isə xoşuna gəlmədikdə, bunu onun üzündən
anlamaq olardı.
Nə bu dünya, nə də dünyaya aid işlər onu əsla qəzəb-
ləndirməzdi. Allahın qoyduğu qanunlar pozulduğu
təqdirdə isə, haqqı bərqərar edənədək heç bir şey onun qəzəbinin qabağını ala bilməzdi.
O, əsla öz nəfsinə görə
qəzəblənməz və buna görə heç kəsdən intiqam almazdı.
Birisinə acığı tutduğu zaman ondan üz çevirər və nara-
zılığını ona hiss etdirərdi. Hərdən də xoşuna gəlmədiyi
bir şeyə narazılığını biruzə verməzdi. Rəsulullah səllallahu aleyhi və səlləm çox
vaxt adamın nöqsanını üzünə deməzdi.
Peyğəmbər səllallahu aleyhi və səlləm yeməyə başladıqda “Bismilləh”, onu
bitirdikdə isə “Əlhəmdulillah” – deyərdi. O səllallahu aleyhi və səlləm yeməyi
üç barmağı ilə yeyər və yeməkdən sonra bu barmaqla-
rını yalayardı.
Çox vaxt təbəssüm edərək gülər və heç vaxt qəh-qəhə
çəkib gülməzdi. Bəzən səhabələri ilə zarafatlaşar və
deyərdi: “Bəli, mən də zarafat edirəm, lakin mən haq-
dan başqa bir söz danışmıram!” O, həm daim gülərüz,
həm həlim xasiyyətli, həm də olduqca lütfkar insan idi.
O, nə kobud, nə daş qəlbli, nə eyib tutan, nə də
tamahkar adam idi. Habelə, ehtiyacı üzündən ona
müraciət edən adam naümid qalmazdı, çünki o, həmin
adamın ümidini qırmazdı.
Peyğəmbər səllallahu aleyhi və səlləm üç yaramaz xislətə yaxın durmazdı:
mübahisəyə, dünya malını artırmağa və özünə aid
olmayan işlərə qarışmağa. O, yad adamın istər danışı-
ğında, istərsə də verdiyi sualda kobudluq etməsinə səbir
edərdi. Peyğəmbər səllallahu aleyhi və səlləm olduqca təvazökar insan idi.
Peyğəmbər r ifrata varmayan kimsənin tərifini qə-
bul edərdi. O heç kəsin sözünü kəsməz, danışan adam
həddini aşdıqda isə, bunu ona qadağan edər və ya
durub gedərdi. Habelə, iki şeydən birini seçmək təklif
edildikdə, – günah işlər istisna olmaqla, həmişə daha
asan olanını seçərdi. O, peyğəmbərlərin sonuncusu, üstəlik, insanların ən
genişürəklisi, ən düzdanışanı, ən mülayimi və dostluqda
onların ən comərdi idi.
Peyğəmbər səllallahu aleyhi və səlləm ətir vurmağı sevər və heç vaxt ətirdən
imtina etməzdi. Kim onunla yaxından ünsiyyət qurardısa, onu
sevərdi. Rəsulullah səllallahu aleyhi və səlləm evinə gəldikdə, vaxtını üç qismə
bölərdi. Bir qismini Allaha ibadət edər, bir qismini əhli-
əyalına həsr edər, bir qismini də özünə sərf edərdi. O,
yerinə yetirdiyi ibadətlərin hamısını davamlı yerinə
yetirərdi. Ayaq üstə o qədər ibadət edərdi ki, ayaqları şişərdi.
Ona: “Ya Rəsulullah, niyə belə edirsən?! Axı Allah sənin
keçmiş və gələcək günahlarını bağışlamışdır?!”– deyil-
dikdə, o r: “Şükür edən bir qul olmayımmı?!”– deyə
cavab verərdi.
Peyğəmbər səllallahu aleyhi və səlləm namazları vaxtlı-vaxtında qılar, üstəlik,
ratibə namazlarını, ələlxüsus da gecə namazlarını davamlı
yerinə yetirərdi. Hətta hansısa üzrdən dolayı gecə nama-
zını qılmasaydı, ertəsi gün onun əvəzinə cüt sayda
namaz qılardı. Fərz namazlarını məsciddə camaatla birgə,
nafilələri isə çox vaxt evində və hərdən də məsciddə
qılardı. Quranı da uzadaraq, ara verə-verə oxuyardı.
O, özünə ayırdığı vaxtın bir qismini yanına gələn
adamlara sərf edər, öz buyruqlarını xüsusi adamların
vasitəsilə camaata bildirər və heç nəyi onlardan gizlət-
məzdi. Ümməti üçün ayırdığı vaxt ərzində öz izni ilə
fəzilətli insanlara üstünlük verməsi onun xasiyyəti idi.
Rəsulullah səllallahu aleyhi və səlləm dilini qoruyar və yalnız özünə aid
olan sözü danışardı. Habelə, insanlarla ülfət bağlamağa
çalışar və onlarda özünə qarşı nifrət oyatmazdı.
<p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Üstəlik,hər bir qövmün görkəmli şəxsiyyətlərinə hörmətlə ya-</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">naşar və onları öz qövmlərinə başçı təyin edərdi.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">O, bəzi insanlardan ehtiyat edər və özünü onlardan</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">gözləyər, lakin gülərüzlülüyünü və gözəl əxlaqını heç</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">birindən gizlətməzdi.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">O, daim öz səhabələrindən xəbər tutar, eləcə də</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">camaatdan hal-əhval soruşardı. Habelə, yaxşı işi təriflə-</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">yər və onu təsdiqləyər, qəbih əməli isə pisləyər və bunu</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">qadağan edərdi. O, hər bir işdə ədalətli mövqe tutar,</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">düz yol seçərdi.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Səhabələrinin Allahı zikr etməkdən xəbərsiz olacaq-</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">larından, yaxud arxayınlaşmağa meyl edəcəklərindən</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">ehtiyat etdiyinə görə onlara qarşı diqqətsiz olmazdı.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Onun hər bir vəziyyətə uyğun dəvət üslubu olardı.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Nə haqdan yayınar, nə də həddi aşardı.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Rəsulullah səllallahu aleyhi və səlləm duranda da, oturanda da, ancaq zikr</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">edərdi. Peyğəmbər səllallahu aleyhi və səlləm yatağına uzandığı zaman da Allahı</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">zikr edər və sağ əlini sağ yanağının altına qoyub yatardı.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Hər hansı bir camaatın yanına gəldikdə, məclisdə</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">olan boş yerdə oturar, səhabələrinə də belə etməyi bu-</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">yurardı. Məclisdə iştirak edən hər kəsin haqqını ödə-</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">yərdi. Belə ki, məclisdəkilərdən heç biri başqa birisinin</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Peyğəmbərin səllallahu aleyhi və səlləm yanında özündən hörmətli olduğunu</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">güman etməzdi.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Ehtiyac üzündən onun yanına gələn və dərdini</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">onunla bölüşən adam özü çıxıb gedənədək səbir edərdi.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Kimsə ondan bir şey istədikdə, onu əliboş qaytarmaz,</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">istədiyini ona verər, yaxud ona xoş söz deyərdi. O,</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">insanlara xoş üz və gözəl əxlaq göstərər, onlara ata olar-</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">dı. Ondan bir şey istədikdə, o, heç vaxt “yox” deməzdi.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">O, insanların ən səxavətlisi idi. Ramazan ayını başdan-başa, həmçinin həftənin</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">birinci və dördüncü günlərini, Aşura gününü və ondan bir</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">gün əvvəl və ya bir gün sonra, habelə, hər ayın üç gününü</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">və bəzən də bəzi ayların çox hissəsini oruc tutardı.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Ramazan ayında – ayın əvvəlindən axırınadək daha</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">səxavətli olardı. O, sabahı üçün heç nə saxlamazdı.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Nədənsə təsirləndikdə, ələlxüsus da Quran oxuduqda</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">və ya onu dinlədikdə, için-için ağlayardı.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Hədiyyəni götürər və əvəzinə onu verən adama bir</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">şey hədiyyə edərdi.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Ən çox sevdiyi libas, baş və ayaqlar istisna olmaqla,</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">bədənin hər yerini örtən, iki qoldan və yaxalıqdan ibarət</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">köynək idi və bu köynəyinin qolları biləklərinin oyna-</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">ğına çatırdı. Habelə, hibərə (yəni pambıqdan və ya bə-</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">zəkli kətandan hazırlanan Yəmən bürüncəyini) geyməyi</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">də xoşlayardı. Daha çox ağ rəngli libas geyməyi xoşla-</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">yardı. Hərdən yaşıl, hərdən qara, hərdən də rənginə</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">başqa rəng qarışmış qırmızı rəngli libaslar geyərdi. İza-</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">rının ətəyi baldırının yarısına çatar və heç vaxt topuq-</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">dan aşağı düşməzdi. Ayaqlarına da səndəl, hərdən də</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">məst geyərdi.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Peyğəmbər səllallahu aleyhi və səlləm üzüyü sağ əlinin barmağına taxardı.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Onun üzüyü gümüşdən, qaşı da həbəş əqiqindən idi və</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">üzərinə: “Muhəmmədun Rəsulullah” sözü həkk edil-</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">mişdi.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">O, üzü aşılanmış dəridən, içi də xurma liflərindən</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">ibarət döşəyin üstündə yatardı.</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Peyğəmbərə r ilk vəhy nazil olduqdan sonra on üç il</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">Məkkədə, on il də Mədinədə yaşadı və nəhayət, altmış</p><p class="p1" style="margin-right: 0px; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; font-variant-numeric: normal; font-variant-east-asian: normal; font-variant-alternates: normal; font-size-adjust: none; font-kerning: auto; font-optical-sizing: auto; font-feature-settings: normal; font-variation-settings: normal; font-variant-position: normal; font-variant-emoji: normal; font-stretch: normal; font-size: 12px; line-height: normal; font-family: Helvetica; color: rgb(0, 0, 0);">üç yaşında vəfat etdi.</p>